dil bilimi sözlük anlamı nedir?

Sponsorlu Bağlantılar

Sponsorlu Bağlantılar

Sözlükte dil bilimi kelimesinin manası:

  1. Dillerin yapısını, gelişmesini, dünyada yayılmasını ve aralarındaki ilişkileri ses, biçim, anlam ve cümle bilgisi bakımından genel veya karşılaştırmalı olarak inceleyen bilim, lisaniyat, lengüistik.
  2. Sosyal bir kurum olan dilin genel ve özel niteliklerini ve dil olaylarını inceleyen; dillerin doğuşlarını, zaman içindeki gelişmelerini, yeryüzündeki yayılışlarını ve aralarındaki ilişkileri araştıran ve niteliği bakımından diğer birtakım bilim dalları ile de yakın ilişkileri bulunan bilim dalı. Günümüzde dilbilimi terimi, dili yeryüzündeki ortak nitelikleri ve bütün belirtileri ile ele alan genel dilbilimi (Almanca Allgemeinesprachwissemschaft; Fr. linguistique génerale; İng. general linguistics)’nin yerini almış durumdadır. Sesbilimi (fonetik, phonetik), biçimsel sesbilimi (Morphonologie, morpho, phonemics), şekil bilgisi (morphologie, morphology), cümle bilgisi (syntax), anlam bilgisi (Budeutungslehre, semantik, semantics), kelime bilimi (wortkunde, lexicologie, lexicology), ad bilimi (Namenkunde, onomastique, onomastic), lehçe bilimi (dialektologie, dialectology)dil biliminin başlıca dallarıdır.dil biliminin, dil olaylarını tasvirî olarak inceleyen dalı tasvirîdil bilimi (deskriptive Sprachwissenschaft, linguistique deskriptive; deskriptive linguistics); dil olaylarının değişme ve gelişme seyrine bakmadan belirli bir zaman süresi içinde inceleyen dalı eş zamanlı (synckronisch, synchronique, synchronic, static)dil bilimi, dil olaylarını tarihî gelişme ve değişme süreci içinde inceleyen dalı da art zamanlı (diachronique, diachronic)dil bilimi diye adlandırılır. bk. art zamanlı yöntem, eş zamanlı yöntem.

dil bilimi ile alakalı bazı sözcükler ve anlamları

  • eş zamanlı dil bilimi: Bir dilin zaman içindeki değişme ve gelişmesi sırasında, belirli bir dönemde ortaya çıkan olgularını inceleyen dil bilimi. Dil olaylarını değişme ve gelişme seyrine bakmadan belirli bir zaman süreci içinde inceleyen Devamını Oku

  • art zamanlı dil bilimi: Dil olaylarını değişik zaman ve evrim açısından ele alan dil bilimi. Dilin anlamla ilgili olaylarını tarihî değişme ve gelişme süreci içinde inceleyen dil bilimi dalı. bk. dil bilimi. Devamını Oku

  • genel dil bilimi: Dilin yapısını, gelişme ve değişmesini karşılaştırmalı olarak inceleyen bilim dalı. Dünyadaki dilleri bir bütün olarak ele alıp, bunların ortak özelliklerini, işleyiş ve gelişme şartlarını inceleyen; dil denen varlığı bütün yönleriyle Devamını Oku

  • anlam bilimi: Dili anlam açısından inceleyen bilim dalı, semantik. Dildeki birimleri anlam bakımından ele alıp inceleyen dil bilimi dalı.anlam bilimi kendi içinde de 1. durgun veya eş zamanlıanlam bilimi, 2. gelişmeli veya Devamını Oku

  • yapısalcı dil bilimi: Dünyadaki dillerin yapılarını belirlemeyi araştırma konusu edinen dil bilimi. Devamını Oku

  • karşılaştırmalı dil bilimi: Karşılaştırma yöntemiyle çeşitli diller arasındaki ilişkileri, benzerlikleri belirleyip dil ailelerini tespit etmeyi amaçlayan inceleme. Dilleri biribirleriyle karşılaştırarak, aralarındaki benzerlik ve yakınlıklar ile benzemeyen yönlerin tespiti yoluyla, ortak ana şekillerin farazî Devamını Oku

  • karşılaştırmalı dil bilimi: Karşılaştırma yöntemiyle çeşitli diller arasındaki ilişkileri, benzerlikleri belirleyip dil ailelerini tespit etmeyi amaçlayan inceleme. Dilleri biribirleriyle karşılaştırarak, aralarındaki benzerlik ve yakınlıklar ile benzemeyen yönlerin tespiti yoluyla, ortak ana şekillerin farazî Devamını Oku

  • görevsel dil bilimi: Kelimeleri cümle içinde yüklendikleri görev bakımından inceleyen dil bilimi. Devamını Oku

  • ad bilimi: Dil biliminin adlar, özellikle kişi adları üzerinde duran ve onları köken bilgisi, tarihsel gelişme, dil ve kültür sorunları açısından inceleyen dalı. Özel adlar üzerinde duran ve özel adları, köken bilgisi Devamını Oku

  • uygulamalı dil bilimi: Dil biliminin uygulamalı araştırmaya yönelik bilim dalı. Devamını Oku

  • genel ses bilimi: Tek bir dilin değil bütün dillerin seslerini bir bütün olarak ele alan, bunların türlerini, özelliklerini inceleyen ve bütün ses bilimi dallarını içine alan geniş kapsamlı ses bilimi. krş. ses bilimi. Devamını Oku

  • dil coğrafyası: Yeryüzünde dillerin yayıldığı alanları inceleyen bilim dalı. Devamını Oku

  • edebiyat bilimi: Edebiyatın içinde yer alan konuları sosyoloji, psikoloji vb. bilim dallarının yöntemlerini de kullanarak araştıran, inceleyen, irdeleyen ve tahlil eden bilim dalı, yazın bilimi. Devamını Oku

  • kelime bilimi: Bir dilin kelime varlığını şekil bilgisi, cümle bilgisi, anlam bilgisi açısından ele alarak türetmede görev alan birimlerini, birleşik kelimelerini, kalıplaşmış şekillerini, deyimlerini, atasözlerini, alıntı kelime vb. ögelerini inceleyen, bunların köken yapılarını araştıran, şekil ve anlam bilimi açısından geçirdikleri değişme ve gelişmeleri belirleyen dil bilimi dalı. Devamını Oku

  • yapısal dil bilimi: Yapısalcılık. Devamını Oku

Sponsorlu Bağlantılar