ünsüz uyumu sözlük anlamı nedir?

Sponsorlu Bağlantılar

Sözlükte ünsüz uyumu kelimesinin manası:

  1. Türkçede sert ünsüzle biten bir kelimeye c d g ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde ekin başındaki ünsüzün sertleşmesi, ünsüz benzeşmesi, sessiz uyumu: Açık-ça, sepet -te, bıç-kı vb.
  2. (Derleme., ünsüz benzeşmesi, konson uyumu, konsonant benzeşmesi, .sessiz benzeşmesi, sessiz uyumu) Türkçede, süreksiz ünsüzle biten bir sözcüğe -c, -d, -g ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirilince ekin başındaki ünsüzün süreksiz-leşmesi yahut sürekli ünsüz veya ünlü ile biten bir sözcüğe bu türlü eklerden biri getirilince ekin başındaki ünsüzün sürekli kalışı: Sütçü (süt-çü) , sütten (süt-ten) , dilci (dil-ci) , dilden (dil-den) , etki (et-ki) , dizgi (diz-gi) , tepeden (tepe-den) vb.

Sponsorlu Bağlantılar

ünsüz uyumu ile alakalı bazı sözcükler ve anlamları

  • ünlü uyumu: Türkçede, kelimelerdeki ünlülerin incelik, kalınlık veya düzlük, yuvarlaklık bakımlarından birbirine benzemesi, ünlü benzeşmesi, vokal uyumu. (Derleme.. ünlü benzeşmesi, vokal uyumu, ses uyumu, sesli uyumu, vokal uyumu kanunu) Bazı dillerde, özellikle Devamını Oku

  • bağlayıcı ünsüz: Ünlü ile biten kelime kök ve gövdelerine ünlü ile başlayan bir ek eklendiğinde araya giren “y” ünsüzü, koruyucu ünsüz, koruma ünsüzü, bağlantı ünsüzü: okul-da-y-ım, eski-y-ince vb. Ünlü ile biten kelime Devamını Oku

  • büyük ünlü uyumu: Türkçe bir kelimenin ilk hecesinde kalın bir ünlü “a, ı, o, u” varsa, ondan sonra gelen bütün hecelerin kalın ünlülerle, ince bir ünlü “e, i, ö, ü” varsa sonraki hecelerin de ince ünlülerle sürüp gitmesi kuralı, büyük sesli uyumu: Çocuklaşmak, denizcilik gibi. Devamını Oku

  • ünsüz: Ünü olmayan, gösterişsiz, şöhretsiz. Ses yolunda bir engele çarparak çıkan ses, sessiz, sessiz harf, konson, konsonant. Devamını Oku

  • küçük ünlü uyumu: Türkçe bir kelimede düz ünlülerden (a, e, ı, i) sonra düz ünlülerin, yuvarlak ünlülerden (o, ö, u, ü) sonra dar yuvarlak (u, ü) veya düz geniş (a, e) ünlülerin gelmesi, küçük sesli uyumu: Evler. Etek. Salkımlar. Ördek, Okul, Sucuların gibi. Devamını Oku

  • art damak ünsüzü: Ciğerlerden gelen havanın dil sırtı yardımıyla art damağın çeşitli noktalarında bazen patlayarak, bazen de sızarak oluşturduğu ünsüz: kara, gayrı, yağmur kelimelerindeki k, g, ğ ünsüzleri gibi. Kalın ünlüler ile hece Devamını Oku

  • ağız ünsüzü: Boğumlanma yeri ağız olan ve ciğerlerden gelen havanın geniz yoluna kaymadan ağız boşluğundan geçmesi ile oluşan ünsüz. Boğumlanma yeri ağız olan ve ciğerlerden gelen havanın geniz yoluna kaymadan ağız boşluğundan Devamını Oku

  • ünsüz benzeşmesi: Yan yana gelen iki ünsüzün boğumlanma nitelikleri bakımından bir uyum içine girmesi: Anbar > ambar, çenber >çember. İç seste yanyana iki ünsüz bulunan yerlerde veya söyleniş bakımından aynı durumda bulunan Devamını Oku

  • ünsüz düşmesi: Kaynaşma sırasında ekte veya kelimede bulunan ünsüzlerin birinin düşmesi: Alçak-cık > alçacık. Sözcükte ünsüzün kaybolması: Çiftçi> (çifçi) , serbest> (serbes) vb. Devamını Oku

  • diş ünsüzü: Dil ucunun üst diş etlerine dokunmasıyla oluşan ünsüz: d, t, c, ç. (Derleme., diş konsonu, dişsi konson, diş sesi) Dil ucunun üst dişetlerine dokunmasıyle meydana gelen ünsüz: d, t, c, Devamını Oku

  • ünsüz atlaması: (Derleme.. Konson atlaması, ünlülerin incelik-kalınlık bakımından ünsüzlere etkisi) k, g, ğ,l,h ünsüzlerinin ince veya kalın ünlülere göre boğumlanma noktalarının değişmesi: Kedi, kadı; gene, gaga; eğe, ağa; bel, bal; hele, hala örneklerinde olduğu gibi. Devamını Oku

  • diş damak ünsüzü: Diş eti-damak ünsüzü. (Derleme., damak-diş konsonantı, diş arası damaksıl) Dil ucunun, üst dişetleriyle öndamağa dokunmasından meydana gelen ünsüz: c, ç, z, s, n, j, s vb. Devamını Oku

  • diş eti ünsüzü: Dil ucunun diş etine dokunmasından oluşan ünsüz: j, ş. Dil tacının diş-eti-damak noktalarına dokunması ile boğumlanan patlayıcı ve sızıcı ünsüz türleri c / ç / j / ş: canlı, ceviz, Devamını Oku

  • vokal uyumu: Ünlü uyumu. Devamını Oku

  • ünsüz ikizleşmesi: Bazı sözlerin iç seslerinde türlü sebeplerle aynı ünsüzün iki defa söylenmesi, ikizleşme: döşek > döşşek, ışık >ışşık vb. İç seste iki ünlü arasında bulunan ve vurguyu üzerinde bulunduran ikinci hece Devamını Oku

Sponsorlu Bağlantılar